دانشکده پرستاری

روایت را تغییر دهیم؛ گفت‌وگو را آغاز کنیم دکتر مرجان حاج فیروزآبادی رئیس دانشکده پرستاری به مناسبت دهم سپتامبر روز جهانی پیشگیری از خودکشی بیان کرد:

 

 

 

 

 

 

 

خودکشی یکی از مهم‌ترین مسائل سلامت عمومی و سلامت روان در جهان است و پیشگیری از آن، نیازمند نگاهی علمی، چندبعدی و مبتنی بر شواهد است. با این حال، خودکشی تنها یک مسئله پزشکی یا روان‌پزشکی نیست؛ بلکه پدیده‌ای پیچیده است که تحت تأثیر تعامل عوامل فردی، روان‌شناختی، خانوادگی، اجتماعی و محیطی شکل می‌گیرد.

 

 

 

 

 

 روز جهانی پیشگیری از خودکشی فرصتی است برای بازنگری در شیوه‌ای که درباره این موضوع صحبت می‌کنیم. «روایت را تغییر دهیم؛ گفت‌وگو را آغاز کنیم» به این معناست که از سکوت، انگ و قضاوت فاصله بگیریم و به سمت گفت‌وگویی آگاهانه، همدلانه و مسئولانه حرکت کنیم. شواهد علمی نشان می‌دهد که بسیاری از افرادی که در شرایط بحرانی قرار می‌گیرند، لزوماً در تمام طول زندگی در معرض خطر نیستند. افزایش خطر می‌تواند در ارتباط با بحران‌های شدید زندگی، مشکلات روابط بین‌فردی، اختلالات روانی، مصرف مواد، بیماری‌های مزمن، احساس انزوا و ناامیدی یا مجموعه‌ای از عوامل استرس‌زا رخ دهد. در مقابل، حمایت اجتماعی، دسترسی به خدمات تخصصی سلامت روان، احساس تعلق، مهارت‌های حل مسئله و برخورداری از روابط حمایتگر می‌توانند به عنوان عوامل محافظت‌کننده عمل کنند.

 

 

 

یکی از اصول مهم در پیشگیری، شناسایی زودهنگام و مداخله به‌موقع است. تغییرات قابل توجه در رفتار و خلق، کناره‌گیری اجتماعی، افزایش احساس ناامیدی، بیان مکرر احساس بی‌ارزشی یا صحبت درباره مرگ و خودکشی، به‌ویژه هنگامی که با تغییرات ناگهانی در شرایط زندگی همراه باشند، نیازمند توجه و ارزیابی حرفه‌ای هستند. برخورد صحیح در چنین شرایطی، نه نادیده گرفتن مسئله و نه واکنش‌های هیجانی و قضاوتگرانه، بلکه فراهم کردن فرصت گفت‌وگو و هدایت فرد به سمت دریافت کمک تخصصی است.

 

 

 

 گفت‌وگو، جایگزین درمان تخصصی نیست؛ اما می‌تواند آغازگر دریافت کمک باشد. شنیدن فعال، همدلی و ایجاد فضایی امن برای بیان احساسات، از نخستین گام‌های حمایت از فردی است که در شرایط دشوار قرار گرفته است. در صورت وجود نگرانی درباره خطر خودکشی، ارزیابی توسط متخصصان سلامت روان و استفاده از خدمات حرفه‌ای ضروری است.

 

 

محیط دانشگاه نیز در این میان جایگاه ویژه‌ای دارد. دانشجویان در دوره‌ای از زندگی قرار دارند که با تغییرات فردی، اجتماعی و تحصیلی متعددی همراه است. فشارهای آموزشی، نگرانی درباره آینده، مشکلات اقتصادی یا خانوادگی، دشواری‌های ارتباطی و تجربه شکست یا طرد اجتماعی می‌توانند در برخی افراد به افزایش آسیب‌پذیری روان‌شناختی منجر شوند. بنابراین، دانشگاه سالم تنها دانشگاهی نیست که در آن آموزش و پژوهش با کیفیت ارائه می‌شود؛ بلکه محیطی است که سلامت روان، احساس تعلق و دسترسی به حمایت و خدمات مشاوره‌ای نیز در آن مورد توجه قرار می‌گیرد.

 

 

 

 

 پیشگیری مؤثر از خودکشی، یک اقدام منفرد نیست؛ بلکه فرایندی مستمر شامل ارتقای سواد سلامت روان، کاهش انگ، آموزش افراد برای شناخت نشانه‌های هشدار، تقویت شبکه‌های حمایتی، دسترسی آسان به خدمات تخصصی و پیگیری مناسب افراد در معرض خطر است. در این مسیر، همه ما نقشی داریم؛ اما مسئولیت مداخله تخصصی بر عهده افراد آموزش‌دیده و نظام ارائه خدمات سلامت است.

 

 

 

 

 

 امروز، تغییر روایت به معنای ساده‌سازی یا عادی‌سازی خودکشی نیست؛ بلکه به معنای صحبت علمی، دقیق و مسئولانه درباره آن است. باید بتوانیم بدون ایجاد ترس، بدون سرزنش و بدون انگ، درباره رنج روانی سخن بگوییم و درخواست کمک را به عنوان رفتاری سالم و مسئولانه تقویت کنیم.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بیاییم روایت را تغییر دهیم

 

 

 

 

از سکوت به گفت‌وگو

 

 

 

از قضاوت به همدلی

 

 

 

 از انگ به آگاهی

 

 

 

 از بی‌تفاوتی به مداخله مسئولانه.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

گاهی یک گفت‌وگوی درست، می‌تواند نقطه آغاز دریافت کمک باشد