دانشکده پرستاری

جهان تا کنون همه گیری های بسیاری را پشت سر گذاشته است. ولی بدون شک همه گیری ویروس کرونای جدید(کویید_19) از دیگر همه گیری ها متمایز تر و متفاوت تر بوده است.  با گذشت نزدیک به 9 ماه از شیوع ویروس کرونا، کشور‌های جهان همچنان درگیر این معضل هستند. تاکنون راهکار موثری برای مقابله با این ویروس و کنترل آن از سوی دانشمندان یافت نشده است. با این حال، محققان همچنان در حال مطالعه بر روی بیماران و رفتار کووید ۱۹ هستند و می‌کوشند با روشن کردن ابعاد مختلف این همه گیری، به مدیریت و کنترل شیوع ویروس کمک کنند. میزان مرگ میر بالا و ترس و اضطرابی که این ویروس به همراه داشته، موجب گشته است که به بسیاری از ابعاد دیگر آن کمتر توجه شود. یکی از پیامدهای ظهور ویروس کرونا، تغییر سبک زندگی اجباری و محدودیت های بی سابقه در زندگی افراد است. قرنطینه خانگی یک از آن ها است. ویروس کویید_19 آسیب های زیاد اقتصادی، اجتماعی و خانوادگی به بار آورده است. در این بین مطلبی که جالب توجه و حائز اهمیت است،  بحث خشونت های خانگی است. قرنطینه و حضور اجباری در منزل موجب افزایش آمار خشونت خانگی شده است و خشونت خانگی را هم به عنوان چالش دیگر امروزه بشر اضافه کرده و تبدیل به بحران جدی برای تمام کشورها شده است. گزارش بسیاری از افزایش میزان خشونت خانگی در کشورهای مختلف دنیا و حتی کشورهای اروپایی تا کنون منتشر شده است. به گزارش سازمان بهداشت جهانی قرنطینه خانگی اگر چه کاری لازم و روشی مهم برای مقابله با ویروس کرونا در جهان است اما تبعاتی از جمله افزایش خشونت‌های خانگی و خشونت علیه زنان، افزایش هراس، فشارهای اقتصادی و اجتماعی را طی هفته های گذشته داشته است. دبیر کل سازمان ملل متحد هشدار داد بسیاری از سازمان‌های فرادولتی و حامی قربانیان خشونت‌های خانگی، در شرایط فعلی یا پولی ندارند یا کلا از کار باز مانده‌اند. وی از دولت‌ها خواست مسئله خشونت‌های خانگی را بسیار جدی بگیرند و آن‌ را جزو اقدامات کلیدی خود در واکنش به همه‌گیری کرونا قرار دهند. افرادی که در کنار ترس و اضطراب از آلوده شدن به وسیله این ویروس از مشکلات اقتصادی به دلیل عدم فعالیت های کاری رنج می برند، فشار زیادی را متحمل می شوند و همین مسئله باعث می شود تا آستانه تحمل آنها پایین آمده و رفتار های خشونت آمیز افزایش پیدا کند. بسیاری از زوجین به دلیل مدت زمان طولانی تری که در کنار یکدیگر به سر می برند و نداشتن زمان فردی برای خود و عدم آگاهی نسبت به مهارت های زناشویی بیش از سایرین دچار تنش می گردند و گاهی این تنش ها به خشونت ختم می شود و البته اکثر قربانیان این تنش ها زنان هستند. این شرایط متخصصین را به فکر وا داشته تا درباره خشونت های خانگی، دلایل و روش های کنترل آن اطلاعاتی در اختیار عموم قرار دهند.

اشکال مختلف خشونت های خانگی عبارتند از:

1. خشونت های فیزیکی همچون: سوزاندن، نقص عضو و کتک زدن

2. خشونت های جنسی همچون: تجاوز و سواستفاده جنسی

3. خشونت های روانی همچون: توهین، حسادت، شک و تحقیر

چند راه کار مناسب برای کاهش خشونت های خانگی

آموزش: نقش آموزش در کنترل و کاهش خشونت های خانگی بسیار زیاد است.  آموزش از طریق رسانه های گروهی و کلاس های آموزش مهارت های زندگی در این زمینه می تواند بسیار تاثیر گذار باشد. آموزش مهارت های زندگی مشترک از جمله: کنترل خشم، نحوه برخورد با همسر، تشخیص مسئله و راه های حل مسئله و ... می توانند بسیار موثر باشند.

کنترل خانواده: خانواده به عنوان اولین الگوی تربیتی می تواند نقش بسیار تاثیر گذاری در بروز خشونت برای کودکان داشته باشد. جلوگیری از تنش های خانوادگی و همچنین کنترل بازی ها و برنامه های تلویزیونی کودکان و روابط کودک با همسالان، می تواند باعث شود تا کودک با روانی آرام تر رشد یافته و از سلامت روانی بیشتری بهره مند شود. بسیاری از کودکان با وجود آن که در خانواده های آرامی رشد می یابند در اثر معاشرت در مدرسه با کودکانی که خشونت های رفتاری زیادی دارند، رفتار های خشونت آمیز از خود نشان می دهند و والدین با کنترل این مسئله و صحبت با معلمین و مشاورین مدرسه می توانند از آسیب دیدن کودک خود جلوگیری کنند.

حمایت از افراد آسیب دیده: حمایت قانونی و عاطفی از افراد آسیب دیده در کنترل و کاهش خشونت های خانگی می تواند تدبیری بسیار تخصصی باشد. افرادی که معمولا تحت خشونت های خانگی قرار می گیرند افرادی هستند که توان حفاظت از خود را نداشته و به حمایت عاطفی و قانونی نیاز دارند. ارگان های دولتی می توانند با حمایت قانونی این افراد و قرار دادن مجازات های سنگین برای افرادی که دست به خشونت علیه خانواده خود می زنند، به کاهش چشمگیر این خشونت ها کمک کنند. افراد آسیب دیده با حمایت های دولتی می توانند تحت درمان های روانشناسی قرار گرفته و با افراد نظیر خود در جلسات گروهی ملاقات داشته باشند. تا هم مورد حمایت عاطفی یکدیگر قرار گیرند و هم بدانند در این شرایط تنها آنها نیستند که مورد ظلم قرار گرفته اند.

در مجموع با توجه به شرایط موجود و این واقعیت که ما در بازه زمانی طولانی(حداقل دو سال دیگر) با کرونا زندگی خواهیم کرد و مجبور به رعایت یک سری اصول و تغییر سبک زندگی خود هستیم، لذا توجه به تبعات این تغیرات در سبک زندگی باید حتما مورد توجه قرار گیرد. در این متن کوتاه به یکی از مهم ترین عوارض و تبعات محدودیت های کرونایی و زندگی در قرنطینه اشاره شد. این روزها تب و تاب آموزش های مجازی داغ است و اقبال روز افزونی به آموزش های مجازی در جامعه وجود دارد. به این جهت تهیه و تدوین برنامه های اموزشی مجازی، بخصوص بصورت چند رسانه ای جهت کنترل و کاهش خشونت های خانگی می تواند راهکای در دسترس، مفید، ارزان و موثر باشد. به این جهت از همه همکاران گرامی و متولیان درخواست دارم تا به روش های در دسترس جهت آموزش همگانی و ارتقای مهارت های فردی و خانوادگی جهت کاهش و کنترل خشونت های خانگی گام بردارند.

به امید روزهای بهتر و روزهای بدون کرونا و آرزوی شادی و سلامتی برای همه هم وطنان عزیز.

محمدطاهر رضانژاد

عضو هیات علمی دانشکده پرستاری و فوریت های پزشکی