دانشکده پرستاری

مقدمه:

مطالعات نشان داده است افراد مسن (60+ سال) مستعد ابتلا به بیماری کرونا COVID-19)) هستند و خطر ابتلا به بیماری با افزایش سن، افزایش می یابد برای افرادی که مبتلا به زوال عقل یا نوعی اختلال شناختی هستند، امکان پیروی از دستورالعمل ها و هشدار ها یک چالش می باشد. بخصوص در مواردی که ظرفیت محدودی برای برقراری ارتباط کلامی یا ابراز درد و ناراحتی وجود داشته باشد. در این شرایط ، مشاهده توسط شخصی که فرد مبتلا به زوال عقل را می شناسد ممکن است در شناسایی تغییرات در سلامتی آنها کمک کند. بدین جهت این گزارش به نحوه مراقبت از سالمندان و نکات مهم آموزشی به مراقبان آنها می پردازد:

در این آموزش موضوعات زیر توضیح داده می شود.

آموزش روش های پیشگیری از بیماری کرونا

رعایت اصول بهداشت محیط زندگی

اهمیت تغذیه در سالمندان

تاثیر فعالیت بدنی در سلامت

آیا باید ماسک بپوشم؟

نکات اموزشی پیشگیری از کرونا ویروس درسالمندان 

1- در طول همه گیری برای کاهش احتمال ابتلا عضو سالمند ، تا حد امکان کمتر از خانه خارج شوید.

2 - آموزش های لازم را به افراد سالمند در منزل بدهید و از کاربرد صحیح آن توصیه اطمینان یابید.

3 - از لمس ، بغل کردن و بوسیدن مادر بزرگ و پدر بزرگ خود جدا خودداری کنید.

4 - قبل از هرگونه ارائه مراقبت ، غذا دادن و یا وسایل دیگر به فرد سالمند ، دستهایتان را با آب و صابون به مدت 20 ثانیه بشویید و یا از ضدعفونی کننده های حاوی الکلی استفاده کنید.

5 - مراقب علائم سرفه ، عطسه و تب در خود و عضو سالمند منزل باشید و در صورت مشاهده فورا با پزشک خود تلفنی مشورت کنید و به دیگر اعضا خانواده اطلاع دهید.

6 - در صورت داشتن علائم سرفه و عطسه و تب در خود حتما خود را قرنطینه کرده و از افراد سالمند در منزل دوری نمایید. و مکررا محیط پیرامون خود و سطوح در تماس را با مواد ضدعفونی کننده الکل 70 درصد یامحلول 5 / 0 درصد آب ژاول (وایتکس رقیق شده 1 به 10 با آب) ضد عفونی کنید.

7- در صورت داشتن علائم سرفه ، عطسه و تب در عضو سالمند در منزل کلیه نکات مراقبتی برای ایشان را فراهم و محیط استراحت وی را مکررا ضدعفونی نمایید.

8-در صورت داشتن تب و سرفه و عطسه ، هرکدام از اعضا خانواده ، حتما از ماسک استفاده کنند.

9-سعی کنید رفت و آمد عضو سالمند را در دوره همه گیری محدود کنید.

10-به کودکان در منزل بگویید برای پیشگیری از ابتلا مادربزگ یا پدر بزرگ خود با فاصله 5/1 متری با ایشان درارتباط باشند.

11- مایعات به میزان کافی مصرف شود  (روزانه 7 الی 8 لیوان مایعات)افراد سالمند در منزل میل نمایند.

12-سعی کنید شرایط استراحت و خواب افراد سالمند در منزل فراهم گردد.

13 - ماسک ، دستکش، محلول های ضدعفونی حاوی الکل 70 درصد در اختیار عضو سالمند در منزل قرار دهید.

14 - در صورت سابقه ابتلا فرد سالمند به به بیماریهای زمینه ای مانند دیابت، بیماریهای قلبی - عروقی، تنفسی و نقص ایمنی از خروج ایشان از منزل خارج جلوگیری کنید..

15 - اشیا و سطوح در تماس منزل را مکررا با محلول 5 / 0 درصد آب ژاول (وایتکس رقیق شده 1 به 10 با آب) ضدعفونی کنید.

16 - در شرایط اضطرار خارج از خانه مراقب باشید سالمندان از گرفتن اشیا مجاور برای کنترل خود، پرهیز کنند.

17 - مطلقا عضو سالمند را به مکان های پر ازدحام نبرید.

18 - مطلقا از وسایل حمل ونقل عمومی برای فرد سالمند استفاده نکنید.

19 - خرید و تهیه مایحتاج و امور روزمره خارج منزل خود را به فرد دیگری غیر از عضو سالمند بسپارید

۲0 - ترجیحا غذا های پخته شده کامل برای سالمندان تهیه گردد.

۳- اهمیت تغذیه سالمندان در دوره شیوع بیماری COVID-19:

مهمترین توصیه تغذیه ای برای این سنین ، مصرف غذاهای ساده و کم حجم به شکلی که تمامی نیازهای فرد به مواد مغذی تامین گردد.همچنین باافزایش سن جذب کلسیم و ویتامین D در سالمندان کاهش می یابد که خود اثر مخربی بر سلامت ا ستخوان ها دارد و سبب افزایش احتمال شکستگی های ا ستخوانی می شود. به این دلیل مصرف رو زانه مکمل کلسیم یا کلسیم د و مصرف ماهانه مکمل 50 هزار واحدی میتوانددرپیشگیری از این عارضه پیشگیری نماید. آهن از دیگر ریزمغذی هایی  می باشدکه در عملکرد سیستم  ایمنی بدن نقش موثری دارد، سالمندانی که بدلیل دریافت کم منابع آهن دچار کمبود آهن و کم خونی می شوند در مقابل عفونت ها و بویژه ویروس کرونا  مقاومت کمتری دارند. گوشت قرمز، سبزی های تیره مثل جعفری، برگ چغندر،کاهو، انواع خشکبار و مغزها برای  تامین آهن مورد نیاز بدن لازم می باشد.

همچنین درسالمندی توانایی جذب ویتامین B12  نیز کاهش می یابد که لازم است مقدار مناسبی از گوشت قرمز، ماهی، شیر و تخم مرغ روزانه مصرف شود.

 در این بیماری بویژه در سالمندان ،که بطور طبیعی هم مستعد کم آبی هستند، باید مراقب کم آبی بدن بود و به بر طرف کردن مشکلات تنفسی نیز توجه کرد. مصرف روزانه 5 / 3 - 3 لیتر مایعات و پایین آوردن درجه حرارت بدن برای پیشگیری از کم آبی لازم می باشد.

21 - در طول همه گیری از هرگونه مسافرت سالمندان خودداری کنید.

22 - در طول همه گیری از هرگونه پذیرش مهمان و مهمانی رفتن برای حفظ سلامت اعضا سالمند در منزل خودداری کنید.

23 - سجاده ، چادر نماز ، مهر و تسبیح شخصی برای افراد سالمند اختصاص دهید.

۴- فعالیت بدنی در سالمندان:

فعالیت بدنی را باید به صورت پیوسته، مداوم و بر اساس اصول صحیح انجام داد. سالمندان باید حداقل فعالیت هایی با شدت متوسط به مدت 30 دقیقه، 5 روز در هفته انجام دهند و یا می توانند 150دقیقه در یک هفته فعالیت کنند. بیشتر این فعالیت ها باید فعالیت هایی باشند که باعث تقویت عضله و افزایش تعادل بدن می شوند. 

فواید فعالیت بدنی در دوران سالمندی:

1 کارآیی مفاصل را بیشتر می کند.

2 از پوکی استخوانها جلوگیری می کند.

3 از بیمار یهای قلبی – عروقی پیشگیری می کند.

4 موجب کاهش فشارخون می شود.

5 ظرفیت ریه برای جذب اکسیژن را افزایش می دهد..

6 وضعیت خواب را بهتر می کند.

7 افسردگی و استرس را کاهش می دهد.

8 از اضاف هوزن و چاقی جلوگیری می کند.

9 به پیشگیری از ابتلا و کنترل دیابت، سرطان و سکته مغزی کمک می کند و باعث بهبود خونرسانی به اندام های بدن می شود.

 باید در شرایط زیر از ماسک جراحی (در صورت داشتن) استفاده کنید:

به هر دلیلی خانه خود را ترک کنید و در اماکن عمومی قرار بگیرید

شما در حال مراجعه به یک مرکز درمانی هستید

شما علائم دارید و افراد دیگر در همان اتاق شما حضور دارند.

References

    Health AGDo. fact sheet: for older Australians on covid-19. In: www.health.gov.au. Australians Government Department of Health19 March 2020.

World Health Organization. Coronavirus disease 2019 (COVID-19): situation report, 72. 2020.

    دستورالعمل نکات آموزشی پیشگیری از کرونا ویروس در سالمندان –انجمن علمی آموزش بهداشت و ارتقا سلامت ایران۱۳۹۸.

    فکت شیت سالمندان در همه گیری کرونا برای عموم. معاونت بهداشت وزارت بهداشت: دانشگاه علوم پزشکی تهران۱۳۹۹.

     دستورالعمل پیشگیری و کنترل بیماری کرونای جدید در مراکز شبانه روزی و نگهداری ( سالمندان، توانبخشی)( COVID 19 ) اداره کل مراکز توانبخشی و مراقبتی معاونت توانبخشی سازمان بهزیستی کشور; اسفند 1398.

    بسته آموزشی کرونا ویروس ویژه سالمندان و مراقبین سلامت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان اسفند 1398.

ترابی پ, عبداللهی ز. نکات تغذیه ای برای حفظ سلامت سالمندان در دوران شیوع بیماری کرونا ویروس COVID -19معاونت بهداشت بهار 1399.